ThS. Dương Thị Châu Phụng
Khoa Lý luận cơ sở
- Đặt vấn đề
Thế giới đang chuyển mình với những biến động phức tạp, khó lường. Đứng trước bối cảnh đó, khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên mới không chỉ là mục tiêu mà còn là ý chí, là động lực nội sinh để Việt Nam không ngừng phát triển, khẳng định vị thế trên trường quốc tế và khu vực. Đặc biệt, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tạo ra những cơ hội và thách thức mới. Do đó, xây dựng và phát huy nguồn lực con người vừa là vấn đề cấp bách cũng là giải pháp chiến lược quan trọng, lâu dài của Đảng và Nhà nước ta. Chính vì vậy, trong Văn kiện Đại hội đại đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định: “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đội ngũ cán bộ cấp cơ sở đáp ứng yêu cầu phát triển”, nhấn mạnh nhân tố con người chính là trung tâm của chiến lược phát triển của tỉnh trong thời gian tới.
2. Nội dung
2.1. Nội dung cốt lõi về nhân tố con người trong Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030
Thực hiện nhất quán chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, từ ngày 1/7/2025, sau khi sáp nhập với tỉnh Quảng Bình, tỉnh Quảng Trị mới rộng 12.700 km2, dân số hơn 1,86 triệu, với 78 đơn vị hành chính cấp cơ sở. Sau khi sắp xếp, tỉnh Quảng Trị có 69 xã, 8 phường và một đặc khu Cồn Cỏ, trung tâm hành chính đặt tại Thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình (cũ). Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, diễn ra từ ngày 4 và 5 tháng 10 năm 2025 đã xác định nhiệm vụ trọng tâm đó là: “Xây dựng Quảng Trị trở thành cực tăng trưởng mới trong khu vực miền trung; phấn đấu đến năm 2045 trở thành tỉnh phát triển khá, là trung tâm năng lượng, logistics và du lịch đặc sắc của cả nước” và khẳng định, nhiệm kỳ mới, tỉnh Quảng Trị thể hiện sự đoàn kết, đồng lòng, quyết tâm cao, nỗ lực lớn và hành động quyết liệt hơn. Trong đó, Đại hội xác định nhân tố con người chính là trung tâm của chiến lược phát triển của tỉnh nhà trong thời gian tới.
Chiến lược phát triển con người trong Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 được xác định rất nhiều nội dung. Trong đó, Đai hội tập trung nhấn mạnh xây dựng con người phát triển toàn diện, chú trọng giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng, logistics và du lịch, nhằm biến con người thành động lực chính đưa Quảng Trị trở thành cực tăng trưởng mới miền Trung. Văn kiện đã khẳng định những yếu tố cốt lõi đó là:
Một là, con người là trung tâm của chiến lược phát triển. Đại hội Đảng bộ tỉnh đã thể hiện quyết tâm chính trị cao, khát vọng vươn lên mạnh mẽ của toàn Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân trong tỉnh, đồng thời cũng là mong đợi, kỳ vọng của Trung ương và đồng bào cả nước dành cho Quảng Trị. Đại hội xác định quan điểm phát triển là: “Phát triển văn hóa và con người là nền tảng; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trọng dụng nhân tài; khơi dậy khát vọng phát triển, tinh thần tự lực tự cường của con người Quảng Trị”. Văn kiện khẳng định mọi chính sách phát triển kinh tế đều phải hướng tới việc cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Do đó, văn kiện đã đề ra mục tiêu quyết tâm cao, khát vọng lớn, hành động quyết liệt được cụ thể hóa thành các mục tiêu, chỉ tiêu tăng trưởng mạnh mẽ.
Về kinh tế: Đại hội đề ra tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt 9%-10%/năm. Giai đoạn 2026-2030, thu ngân sách đạt 75-80 nghìn tỉ đồng (năm 2030 ước đạt 22 nghìn tỉ đồng); vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn đạt 500-520 nghìn tỉ đồng. Đến năm 2030, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) theo giá hiện hành đạt 227-238 nghìn tỉ đồng; tỉ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP phấn đấu đạt 15%-20%; GRDP bình quân đầu người đạt 137-145 triệu đồng/năm.
Về xã hội: Đến năm 2030, tuổi thọ trung bình đạt 74 tuổi; chỉ số phát triển con người HDI đạt khoảng 0,75; số lao động có việc làm trong nền kinh tế trên 766.000 lao động; tỷ lệ lao động đã qua đào tạo đạt 77% trong đó có bằng cấp, chứng chỉ đạt 36%; số bác sĩ bình quân trên 1 vạn dân đạt trên 13 bác sĩ; số giường bệnh bình quân trên 1 vạn dân đạt 49 giường; Tỉ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 100%; 80% trường mầm non, phổ thông và cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập đạt chuẩn quốc gia; 92% dân số đô thị được cung cấp nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung; 80% hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch hợp quy chuẩn; tỷ lệ xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới đạt 60%; tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) giảm từ 1-1,5%/năm.
Đây chính là những yếu tố quan trọng khẳng định mọi chủ trương, đường lối của Đảng đều hướng đến phát triển con người toàn diện cả về mặt vật chất lẫn tinh thần. Đại hội khẳng định lấy chất lượng cuộc sống, hạnh phúc và niềm tin của Nhân dân làm thước đo cao nhất cho sự phát triển.
Hai là, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trọng dụng nhân tài là khâu đột phá chiến lược. Đại hội đại biểu tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 là dấu mốc quan trọng, định hình không gian phát triển mới trong giai đoạn chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu. Đại hội đã xác định tầm nhìn chiến lược thể hiện trong quan điểm phát triển kinh tế, xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, trong đó phát triển kinh tế theo hướng xanh, bền vững, toàn diện, hội nhập với 4 trụ cột phát triển về “Năng lượng-Logistics-Du lịch-Nông nghiệp xanh”. Chính vì vậy, Đại hội khẳng định: “Chú trọng phát triển nguồn lực con người và các giá trị văn hóa, lịch sử nâng cao toàn diện đời sống nhân dân”. Tập trung đào tạo, bồi dưỡng nhân lực có tư duy đột phá, tầm nhìn chiến lược, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, đặc biệt là các ngành kinh tế mũi nhọn như năng lượng, logistics và du lịch. Đồng thời, coi trọng việc đổi mới sáng tạo và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, chú trọng đào tạo, thu hút nguồn nhân lực số và nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao. Chiến lược này hướng tới việc tạo ra nguồn nhân lực không chỉ vững về chuyên môn mà còn cao về đạo đức, đóng góp vào mục tiêu đưa Quảng Trị thành điểm sáng về phát triển ở miền Trung.
Ba là, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, khát vọng phát triển của con người Quảng Trị thành nguồn lực nội sinh và động lực phát triển. Khơi dậy khát vọng phát triển, tinh thần tự lực, tự cường, đổi mới sáng tạo trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân để hiện thực hóa mục tiêu: “Phấn đấu đến năm 2045, Quảng Trị trở thành tỉnh phát triển khá, là trung tâm năng lượng, logistics và du lịch đặc sắc của cả nước”. Những mục tiêu, chỉ tiêu này không chỉ thể hiện quyết tâm cao, khát vọng lớn mà còn khẳng định tinh thần đổi mới, bứt phá phát triển của tỉnh; hiện thực hóa mục tiêu phát triển đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa tăng trưởng và công bằng xã hội, giữa đổi mới và truyền thống, giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, đảm bảo phát triển toàn diện yếu tố con người. Văn kiện Đại hội đã nhấn mạnh phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị, xã hội trong vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân; đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động lớn, tạo khí thế mới, động lực mới, củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận xã hội, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu đại hội đề ra.
Bốn là, phát huy vai trò là chủ thể của Nhân dân. Trong Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 nội dung phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân được nhấn mạnh nhất quán và xuyên suốt, thể hiện rõ quan điểm “lấy dân làm gốc” trong lãnh đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chính trị của tỉnh. Việc phát huy vai trò chủ thể của nhân dân được xác định là nội dung có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển địa phương. Nhân dân được coi là lực lượng trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ kinh tế – xã hội, là nguồn sức mạnh to lớn trong khắc phục hậu quả chiến tranh, ổn định đời sống và phát triển sản xuất. Văn kiện nhấn mạnh quan điểm dựa vào dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, gắn bó mật thiết giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân, đồng thời chăm lo lợi ích thiết thực của Nhân dân. Qua đó khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường và tính tích cực, sáng tạo của quần chúng, bảo đảm mọi chủ trương, đường lối của Đảng bộ tỉnh được Nhân dân đồng tình, ủng hộ và thực hiện có hiệu quả. Văn kiện nhấn mạnh: “Rà soát, đánh giá, sắp xếp, bố trí, sử dụng hợp lý đội ngũ cán bộ, nhất là người đứng đầu, xây dựng đội ngũ cán bộ có đức, có tài, có khát vọng, cống hiến vì sự phát triển bền vững của tỉnh, của đất nước, vì hạnh phúc của Nhân dân”.
2.2. Những giải pháp cơ bản để phát huy nhân tố con người Quảng Trị hiện nay
Như vậy, Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đã xác định những yếu tố trọng tâm, căn cơ nhất nhằm xây dựng và phát triển con người phát triển toàn diện. Đó là lấy con người làm trung tâm, môi trường là trụ cột, hướng tới tăng trưởng bền vững và nâng cao chất lượng sống của nhân dân bằng những mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể, đo đếm được theo từng lĩnh vực, từng giai đoạn. Do đó, để những quan điểm của Đảng thực sự đi vào cuộc sống, cụ thể hóa thành hiện thực, thiết nghĩ thời gian tới cần tập trung những giải pháp cơ bản sau:
Thứ nhất, tập trung mọi nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Trị với vị thế mới. Tỉnh tập trung ổn định tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Đồng thời, tiếp tục chú trọng phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại, áp dụng quản trị đô thị thông minh, bền vững nhằm khai thác hiệu quả các không gian phát triển mới. Tỉnh thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang kinh tế số, kinh tế xanh.
Thứ hai, tạo những bước đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị. Chú trọng phát triển giáo dục số, giáo dục thông minh, giáo dục thích ứng với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo. Gắn đào tạo với nhu cầu thị trường lao động, chú trọng kỹ năng số, ngoại ngữ, tư duy sáng tạo. tập trung vào việc hiện đại hóa cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và đổi mới phương pháp dạy học. Tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực tập trung cho ngành kinh tế mới.
Thứ ba, trong thời gian tới cần xác định phát triển đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, y tế, lao động, việc làm, tập trung nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và sức khỏe của nhân dân. Việc bảo đảm sức khỏe thể chất và tinh thần, nâng cao đời sống văn hóa là điều kiện không thể thiếu để phát triển con người toàn diện. Cần chú trọng đầu tư vào y tế, thể thao, chăm sóc sức khỏe tinh thần, đồng thời tạo lập môi trường sống lành mạnh, văn minh cho người dân. Cần chú trọng đầu tư cho y tế cơ sở, y tế dự phòng, đồng thời nâng cao nhận thức, ý thức tự chăm sóc sức khỏe trong cộng đồng. Xây dựng nhân cách, đạo đức và ý thức công dân là nền tảng để con người trở thành chủ thể có trách nhiệm với cộng đồng và xã hội. Trong đó, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phải được xem là nhiệm vụ then chốt trong quá trình giáo dục và hoàn thiện con người. Cùng với đó là giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả, chủ động công tác truyền thông chính sách, tạo khí thế, niềm tin trong nhân dân, nâng cao hiệu quả công tác dân vận, tạo đồng thuận xã hội.
Thứ tư, tạo lập cơ chế, chính sách phù hợp nhằm khơi dậy khát vọng phát triển, tinh thần tự lực, tự cường của con người Quảng Trị. Tăng cường đối thoại, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân, lấy chất lượng phục vụ làm thước đo quan trọng của hiệu quả hoạt động công vụ. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị, xã hội trong vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân; đẩy mạnh phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động lớn, tạo khí thế mới, động lực mới, củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận xã hội, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu đại hội đề ra. Đẩy mạnh giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, niềm tự hào về quê hương “đất lửa anh hùng”. Tuyên truyền sâu rộng các giá trị của tinh thần tự lực, tự cường gắn với khát vọng phát triển tỉnh Quảng Trị trong thời kỳ mới.
3. Kết luận
Trong năm quan điểm chỉ đạo lớn tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã nhấn mạnh: “Phát huy sức mạnh, bản lĩnh, trí tuệ của con người Việt Nam, khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thế trận lòng dân; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại”. Do đó, phát triển con người toàn diện trong kỷ nguyên vươn mình không chỉ là khát vọng, mà là quyết sách chiến lược để dân tộc ta tiến tới một xã hội “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Với quan điểm “Con người là trung tâm của chiến lược phát triển, đồng thời là chủ thể phát triển”, Quảng Trị cùng cả nước đã, đang và sẽ tham gia sâu rộng vào quá trình hội nhập quốc tế. Vì vậy, Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 luôn xác định con người là nhân tố quyết định, là việc làm có ý nghĩa quan trọng, vừa cấp bách, vừa lâu dài nhằm phát huy sức mạnh “mềm” của tỉnh nhà. Đại hội xác định mục tiêu: “Chú trọng phát triển nguồn lực con người và các giá trị văn hóa, lịch sử; nâng cao toàn diện đời sống nhân dân”. Với niềm tin vào sự nghiệp đổi mới, niềm tin vào sự lãnh đạo sáng suốt, năng động của Đảng bộ trong nhiệm kỳ mới, Đảng bộ và Nhân dân tỉnh Quảng Trị quyết tâm phát huy mạnh mẽ khối đại đoàn kết toàn dân; tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; vận động Nhân dân đồng thuận, tin tưởng sâu sắc vào đường lối đổi mới do Đảng lãnh đạo để thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030, góp phần xây dựng quê hương Quảng Trị ngày càng giàu đẹp, văn minh./.
Tài liệu tham khảo
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2025), Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, Nxb. Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội.
2. Đảng bộ tỉnh Quảng Trị (2025), Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030.
